TECHNIKA I NAUKA nr 72

WSPÓŁCZESNE SYLWETKI POLSKICH INŻYNIERÓW POLONIK-CELEBRITY*

*Redakcja T&N postanowiła wprowadzić nowe dwuwyrazowe polsko-angielskie określenie „Polonik-Celebrity” dla osób, które będą przez nas ‘odnajdywane’ i przedstawiane w przyszłych publikacjach.

Poniżej przedstawiamy pierwsze sylwetki wybitnych fachowców jako Polonik/ów-Celebrity/-ies, mieszkających poza krajem, urodzonych w Polsce, których osiągnięcia stawiają ich w międzynarodowej czołówce w swoich dyscyplinach (contemporary celebrities – high achievers).

Druk: „Od Chińczyków do ... Polaka”, czyli o Andrzeju Nawrockim
O wybitnych światowych osiągnięciach mgr. inż. Andrzeja Nawrockiego (konsultanta d/s produkcji gazet) w dziedzinie automatyzacji procesu przygotowywania najważniejszych brytyjskich gazet (m.in: „The Times”, „The Independent”, „The Guardian”, „The Observer”, „The Economist” (jego pełne edycje drukowane w kilkunastu krajach a opracowywane z centrali w Londynie), „The Sun”, „Evening Standard”, a także drukowanych w innych krajach jak np. w Holandii, Belgii, Szwecji, Niemczech, Australii, Ameryce Północnej, RPA) − dowiedzieliśmy się podczas jego wykładu pt. „OD PIERWSZYCH KSIĄŻEK DO WSPÓŁCZESNYCH PUBLIKACJI - NOWOCZESNE SYSTEMY I TECHNOLOGIE PRODUKCJI GAZET” wygłoszonego w dniu 28 października 2004 roku w londyńskim POSK-u, zorganizowanym przez Stowarzyszenie Techników Polskich w Wielkiej Brytanii.

Wykładowca przypomniał historię druku liczącą blisko 2000 lat, jeśli liczyć ją od wynalezienia przez Chińczyków papieru w roku AD 105 − aż do chwili obecnej, gdy przygotowanie gazet liczących kilkaset stron, składających się z setek tysięcy elementów; zdjęć, reklam, ogłoszeń, artykułów, nagłówków, itd. − są w całości kontrolowane przez jeden zintegrowany system informatyczny, który już nawet trudno nazwać zwykłym programem komputerowym, stworzonym przez Polaka. Uniwersalność systemu pozwala na zintegrowanie wielu modułów operacyjnych związanych z szczegółowszymi zadaniami w procesie tworzenia gazet (np. moduły systemu finansowego, prowadzenia rozchodów, przyjmowania zamówień i rozliczeń), gdzie szybkość składania stron, uzupełniania tekstów i grafiki (nawet w ostatniej chwili!) jest nieodzowna, bo decyduje o szybkości pojawiania się informacji i konkurencyjności prasy o zasięgu lokalnym lub światowym.

Serca głównych podsystemów systemów bazują na systemach operacyjnych Unix zazwyczaj Sun Microsystems, a w mniejszych ośrodkach wydawniczych na platformie Windows lub Apple Mac. Wiele rozwiązań pracuje w Internecie i jest niezależne od platformy. Inną zaletą jest jego elastyczność w stosunku do wymagań klientów jakimi są ich styl i dotychczasowa praktyka a także posiadane wyposażenie (hardware). System jest skuteczny w spełnianiu różnorodnych wymagań i sprawdzony w wyjątkowo wymagających warunkach i to świadczy o jego popularności. Jak mówi stare powiedzenie prasowe „gazeta to taki twór który nie wiadomo jak, ale ukazuje się codziennie, żeby nie wiadomo co nawaliło”. Oczywiście rozwiązywanie problemów funkcjonowania jest chlebem powszednim, na każdą najtrudniejszą sytuację musi być odpowiedz. Aby problemów było mniej Andrzej Nawrocki wprowadził precyzyjne formy szkolenia instruktorów z poszczególnych gazet, którzy z kolei szkolą swoich pracowników. Jest to ujęte w umowie o serwisie systemu. Wg autora ta elastyczność systemu zadecydowała o sukcesie.

Wszyscy klienci brytyjscy uznali go za standard tego przemysłu i to podkreśla sukces naszego rodaka. Nie stanowi przeszkody duża częstotliwość wprowadzania nowych, coraz szybszych komputerów a wręcz jest to zaletą w przyśpieszaniu ukazywania się informacji, bo produkcja i dystrybucja gazet w obecnym stuleciu może być nazwana globalną – ponieważ redakcje tworzące poszczególne tytuły są oddalone od drukarni nie setki, lecz tysiące kilometrów, ulokowane w krajach na innych kontynentach.

Andrzej Nawrocki urodził się w 1961 w Warszawie. Edukację rozpoczętą w Warszawie w Liceum im. Adama Mickiewicza na Saskiej Kępie, kontynuował w Cambridge oraz City of London Polytechnic. Zamiłowanie do nauk ścisłych a szczególnie matematyki było naturalnie pomocne na Wydziale Informatyki. Podyplomowo studiował Marketing. Od czasu kiedy przybył do UK w 1981 roku pracował w wielu instytucjach. Pierwsze lata pracy były w City of London dla Software House RTP. Kolejne sześć lat był szefem Informatyki Kværner Boving. W kwietniu 1991 r. powstał w Londynie EBRD (European Bank for Reconstruction and Development) znany w Polsce jako EBOR (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju). Andrzej Nawrocki był pierwszym Polakiem zatrudnionym w tej instytucji oraz pierwszym dyplomatą i jednym z czterech pracowników, odpowiedzialnym za utworzenie jego infrastruktury.

Uruchomił regionalne operacje EBRD w stolicach Europy, w tym w Warszawie w budynku Marriott, w Londynie zbudował architekturę sieci oraz wiele baz danych i systemów m.in. operacji skarbnicy, zarządzania i kontroli projektów bankowych, bankowości handlowej i rządowej. W Polsce i innych krajach Europy był konsultantem Ministra Finansów i Ministra Spraw Zagranicznych. Po EBRD Andrzej pracował dla Reutera, głównie nad systemami Reuters w centrali w Londynie. Praca ta związana była także z podróżami do Hong Kongu, Malezji, Tajlandii i Singapuru.

Od dziesięciu lat zajmuje się pracą konsultingową dla największych gazet. Poza pracą Andrzej spędza czas z rodziną; z dziesięcioletnim synem Robertem i żoną Barbarą. Bierze udział w pracy zarządu Polskiej Szkoły na Ealingu w Londynie gdzie w każdą sobotę około 600 dzieci uczy się języka polskiego, polskiej kultury, historii i geografii. Jest to największa polska szkoła w Europie Zachodniej.

Jego działalność społeczna obejmowała dotąd udział w organizacji wielu wydarzeń polskiego życia kulturalnego w Londynie takich jak prace zespołu komisji jury Miss Polonia oraz występów znanych artystów w tym Czerwone Gitary, Andrzej Rosiewicz, Jan Pietrzak, Ich Troje, Krzysztof Krawczyk, Kayah, Żuki, Budka Suflera. Odkryliśmy polskiego „Polonika/Celebrity”

„Elektromagnetyzm komputerowy: Rzemiosło, Sztuka czy Czarna Magia?” oto tytuł wykładu prof. dr. inż. Jana Sykulskiego
Wykład odbył się w dniu 27 stycznia 2005 r. w POSKu w Londynie, w ramach serii popularnych wykładów organizowanych przez Stowarzyszenie Techników Polskich przy współudziale Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie.

Profesor Jan Sykulski przez dobrą godzinę przykuwał uwagę słuchaczy, którzy przybyli aby wysłuchać jego dowodu na to, że elektromagnetyka numeryczna może być postrzegana jako przede wszystkim narzędzie, potem jako sztuka a w końcu jako czarna magia. Z tym ostatnim dowodem nie było żadnego kłopotu, bo dystans jaki dzielił większość, jeśli nie wszystkich, słuchaczy do poziomu wiedzy profesora był powalający.
W swoim wykładzie dokonał on przeglądu stanu osiągnięć w dziedzinie elektromagnetyki numerycznej. Skoncentrował się głównie na zagadnieniach projektowania i optymalizacji oraz rozwoju nowych materiałów. Dobrze zakorzeniona już w projektowaniu metoda elementów skończonych w tym przypadku napotyka na trudności ze względu na skomplikowne zagadnienia fizyczne i matematyczne problemów do opisania. Ostatnie osiągnięcia w rozwoju oprogramowania generalnie są zachęcające, ale sporo jeszcze zostało do zrobienia dla takiego ulepszenia poziomu edukacji, aby usunąć nimb tajemnicy ciągle otaczającej te zagadnienia.

Działalność społeczności naukowej zajmującej się elektromagnetyką numeryczną jest dobrze zorganizowana w ramach Międzynarodowego Stowarzyszenia Compumag. Jest to organizacja niezależna założona przez Profesora Sykulskiego działająca od 1993 r. w 40 krajach z 700 członkami. Działalność Zawodowej Sieci Elektromagnetyki Numerycznej rozwijająca się na bazie brytyjskiego Stowarzyszenia Inżynierów Elektryków (IEE) także nabiera impetu i staje się międzynarodowym forum dyskusyjnym. Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Elektryków i Elektroników (IEEE) oraz Towarzystwo Zastosowań Elektromagnetyki Numerycznej (ACES) kierują działalnościa w północnej Ameryce. Periodyki takie jak IEE Proceedings, IEEE Transactions on Magnetics oraz COMPEL - The International Journal for Computation and Mathematics in Electrical, którego Profesor Sykulski jest redaktorem naczelnym, pełne są znaczących publikacji wskazujących na rozwój i postęp w dziedzinie elektromagnetyki numerycznej. Odbywa się regularnie na całym świecie wiele konferencji poświęconych tylko tym zagadnieniom.

Wykładowca zademonstrował w swoim wykładzie, że metody komputerowo wspomaganego projektowania są już dobrze rozwiniętym narzędziem stosowanym w rozwoju i optymalizacji różnych urządzeń elektromechanicznych i społeczność inżynierska ma możliwość wykorzystania rezultatów fenomenalnego postępu zrealizowanego w tej dziedzinie w ostatnich latach.

Profesor Jan Sykulski jest abolwentem Wydziału Elektroniki Politechniki Łódzkiej, gdzie również zrobił doktorat. Od 1980 r. jest związany z Uniwersytetem w Southampton, a w szczególności z Wydziałem Elektroniki i Informatyki. Specjalizuje się w inżynierii elektromagnetycznej i od wielu lat prowadzi grupę badawczą w tej dziedzinie. Jest autorem dwóch książek i około 200-tu publikacji. Jest żonaty i ma dwoje dzieci. Cała jego rodzina połknęła bakcyla nauki. Żona Elżbieta ma doktorat i pracuje w tej samej dziedzinie co mąż. Córka Hanna jest w trakcie robienia doktoratu na Imperial College w Londynie, a syn Adam studiuje matematykę na tej samej uczelni. Ma więc profesor wspaniały dorobek nie tylko zawodowy, ale również życiowy. W oczekiwaniu na przybycie słuchaczy mieliśmy również okazję usłyszeć jak wspaniale gra on na pianinie - był to standard "As time goes by". Mówią, że świetnie gra w tenisa. Oprócz członkostwa w wielu znanych na świecie organizacjach i towarzystwach naukowych profesor jest również członkiem naszego Stowarzyszenia. W 2004 r. został wyróżniony nominacją profesorską przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego.

Profesor Jan Sykulski MSc, PhD, CEng, FIEE, SMIEEE, FInstP, HonProf. Position: Head of Group in Electrical Power Engineering. University of Southampton SO17 1BJ, United Kingdom. Więcej o ekspertyzie i działalności profesora można przeczytać na jego stronie internetowej: http://www.ecs.soton.ac.uk/~jks, E-mail: jks@soton.ac.uk

Bezpieczeństwo szybkich kolei: dr inż. Andrzej Fórmaniak

Andrzej Fórmaniak jest z wykształcenia inżynierem mechanikiem. Studia techniczne ukończył na Politechnice Poznańskej (PP) ze stopniem mgr inż. w specjalności pojazdy szynowe. Posiada stopień naukowy doktora nauk technicznych w dziedzinie: pojazdy lądowe. Po studiach uzyskał dwa stypendia, które pozwoliły mu pogłębić wiedzę w dziedzinie stosowania technik niezawodnościowych w ustanawianiu strategii utrzymania lokomotyw spalinowych (Moskwa oraz Taszkient) oraz w dziedzinie modelowania cech niezawodnościowych systemów mechanicznych na etapie projektowania (Detroit, MI oraz Tucson, AZ).Od ukończenia studiów w 1970 roku do czasu wyjazdu do Wielkiej Brytanii w 1989 roku, gdzie pracuje do dzisiaj, Andrzej Fórmaniak związany był z polskim kolejnictwem. W tym okresie pracował na Wydziale Maszyn Roboczych i Pojazdów PP w Zakładzie Pojazdów Szynowych, gdzie kolejno jako asystent, a później adiunkt prowadził ćwiczenia, wykłady, prace projektowe i dyplomowe dla studentów specjalności pojazdy szynowe.

W tym samym czasie pracował również w Centralnym Biurze Taboru Kolejowego PKP w Poznaniu oraz uczestniczył w badaniach naukowych prowadzonych na rzecz polskiego przemysłu kolejowego i PKP.

Z głównych prac, w których był zaangażowany w tym okresie wymienić można prace badawcze realizowane dla PKP przez zespół prof. dr hab. inż. Jana Gronowicza:
1981-1985: Badanie Niezawodności Silnika Spalinowego Typu 2112 SSF instalowanego w lokomotywie spalinowej SP45.
1977-1981: Badania Niezawodności Polskich Lokomotyw Spalinowych Serii: SM42, ST43 oraz ST44.
Wcześniej, w 1973 r. uczestniczył w pracach studialnych prowadzonych przez dr. inż. Mieczysława Ofierzyńskiego dla Centrum Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Kolejnictwa na temat: „Analiza 4 Typów Zawieszeń Pudeł Wagonów Pasażerskich i ich Cech Dynamicznych”.
1989 - przyjazd do Wielkiej Brytanii, rozpoczęcie pracy w firmie WS ATKINS Ltd w Epsom, Surrey, gdzie pracował 10 lat w charakterze konsultanta. W początkowym okresie pracy w WS ATKINS Ltd - jego znajomość technik modelowania i szacowania niezawodności wykorzystywana była dla ocen niezawodności różnych systemów bezpieczeństwa na istniejących oraz projektowanych platformach morskich wydobywających ropę naftową oraz gaz. Później, włączony był w modelowanie niezawodności kolei w Hong Kongu oraz pewnych instalacji w elektrowniach atomowych oraz w przemyśle obronnym Wielkiej Brytanii.
Od 1999 do 2004 roku pracuje dla firmy OVE ARUP & PARTNERS w Londynie również w charakterze konsultanta, gdzie kontynuuje do chwili obecnej podjętą wcześniej w 1996 roku pracę w prestiżowym brytyjskim projekcie dotyczącym szybkiej kolei (300 km/h) łączącej Londyn z Channel-Tunnel (CTRL – Channel Tunnel Rail Link). Od grudnia 2004 pracuje dla inżynierskiej firmy konsultacyjnej MOTT MacDONALD jako specjalista w dziedzinie niezawodności i bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej. Aktualnie pracuje w projekcie związanym z rozbudową lotniska Heathrow (Terminal 5), gdzie jest kierownikiem sekcji: systemy kolejowe i tunele odpowiedzialnym za zagadnienia niezawodności, gotowości i utrzymania systemów.

Jego ekspertyza koncentruje się na rozwoju modeli bezpieczeństwa związanych ze zderzeniami, wykolejeniami i pożarami pociągów na duże szybkości oraz ich integracji z modelami niezawodnościowymi kolei. Opracował metodę implementacji tzw. Zintegrowanych Wskaźników Bezpieczeństwa (SIL - Safety Integrity Levels) dla potrzeb ustanowienia wymagań technicznych dla poszczególnych systemów CTRL.

Jest członkiem Brytyjskiego Instytutu Inżynierów Mechaników. Należy do Brytyjskiego Towarzystwa Bezpieczeństwa i Niezawodności, gdzie jest od szeregu lat członkiem rady oddziału Londyńskiego. W organizacji skupiającej polskich inżynierów w Wielkiej Brytanii pełni funkcję prezesa. Ta ostatnia organizacja od szeregu lat współpracuje z Federacją Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych (FSNT NOT) w Warszawie. W ramach tej organizacji czynnie pośredniczy pomiędzy krajem a organizacjami brytyjskimi w nawiązaniu nowych i podtrzymaniu tradycyjnych zawodowych kontaktów.

Andrzej Fórmaniak jest autorem szeregu artykułów naukowo-technicznych publikowanych w Polsce i poza jej granicami. Do czasu wyjazdu z kraju napisał i opublikował 10 publikacji z dziedziny mechaniki i niezawodności w zastosowaniu do pojazdów szynowych. Brał również czynny udział w organizowaniu konferencji naukowo-technicznych zarówno jako członek komitetów organizacyjnych jak i autor referatów. W ostatnich 12 latach pobytu w Wielkiej Brytanii opublikował i wygłosił na konferencjach 12 artykułów.

Podane powyżej informacje o osiągnięciach kolejnego inżyniera, którego międzynarodowe doświadczenie (czołówka europejska) i posiadana wiedza pozwalają zaliczyć go do kolejnego Polonika-Celebrity ‘Techniki i Nauki’. Wskazujemy decydentom z kraju, że być może ta wiedza mogłaby być wykorzystana w planowaniu przyszłego rozwoju polskiego kolejnictwa. Nie wymyślajmy ponownie tradycyjnego koła własnymi siłami.

Kontakt: 15 Thorn Tree Court, Park View Road, London W5 2JB, Tel: +44 (0)20 8998 7543, Email: andrzej_formaniak@hotmail.com. Więcej o ekspertyzie Andrzeja Fórmaniaka można przeczytać: bezpieczeństwo i niezawodność systemów technicznych.

Inż. Guy Volcy - w czołówce światowej w dziedzinie budowy okrętów

Nasi koledzy ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Polskich we Francji podali w swoim Biuletynie Informacyjnym Nr 6(224) z listopada 2004 roku, że ich członek zarządu inż. Guy Volcy został ostatnio wyróżniony przez jedną z największychna świecie organizacji zawodowo-naukowych w dziedzinie okrętownictwa „The Society of Naval Architects and Marine Engineers” (SNAME) z siedziba w Nowym Jorku i wybrany przez Konsylium tej organizacji jako ich „Fellow”. Tytuł ten jest bardzo rzadko przyznawany za szczególne zasługi naukowe i zawodowe na skale światowa. Gay Volcy jest długoletnim członkiem SNAME (od 1970 r.). Został uprzednio wyróżniony przez tą organizację słynną nagrodą „Vice-Admirała E.L. Chochrane” za najlepszy wykład pt. „Reduction gear damages related to external influences” w 1975 roku, jako pierwszy i jedyny nie-Amerykanin. Tematem były problemy awarii głównych instalacji okretowych spowodowanych nieuwzglednianiem interakcji miedzy strukturami okrętowymi i napędami głównymi okrętów. Oczywistą ironią jest nagłe zainteresowanie się badaniami z ponad 30-tu lat przez niemiecki przemysł okrętowy bez referencji do pionierskich badań, odkryć i publikacji inż. Volcy.

Wskutek interwencji naszego pioniera w “Institution of Marine Engineers, Science and Technology”(IMEST) z Wielkiej Brytanii, gdzie ukazała się niemiecka publikacja nastąpiło w kwietniu 2004 roku sprostowanie w artykule pt. „Interaction Solved/Interaction Satisfaction”, potwierdząjace prace badawcze Polaka w tej dziedzinie od początku 1960 roku, podkreślając wybitną wartość ich rezultatów dla przemysłu okretowego. Aby ironii losu nie zakończyć – to w tej samej publikacji dodano nazwisko prominentnego brytyjskiego badacza z Towarzystwa Klasyfikacyjnego „The Lloyds Register of Shipping”, które to Towarzystwo było od poczatku prac inż. Volcy - jednym z najbardziej krytykujących jego pionierskie badania. Z tego wynika nauka, że trudno być pionierem na tak wysokich szczytach.

Sylwetka naszego polonika-celebrity: Urodził się w Warszawie w 1923 roku. Studiował na Politechnice w Gdańsku uzyskując tytuły inżyniera okrętownictwa i magistra nauk technicznych w 1949 roku. Po studiach pracował jako straszy asystent w Wydziale Budownictwa Okrętowego i następnie w Biurze Projektów Transportu Morskiego do 1958 roku. Następnie zaczął pracę w Biurze Służby Morskiej „Veritas” w Paryżu, w którym został później dyrektorem naukowym. Po krótkim czasie powierzono mu pierwsze na świecie eksperymentalne badania drgań okrętowych - stwarzających zagrożenia awarii silników, przekładni głównych, linii wałów - największych na świecie maszyn i okrętów różnych typów. Wyniki badań przyczyniły się do znacznego zmniejszenia awarii w światowym przemyśle okrętowym. Inż. Volcy został również odznaczony przez premiera Francji orderem ‘De Merite Maritime” i uhonorowany specjalnym dyplomem polskiego Komitetu Badań Naukowych. Przez 7 lat był prezesem Międzynarodowej Organizacji Inżynierów Maszyn Okrętowych (IOMES). Organizował i przewodniczył kongresom tej organizacji w Trieście i Malmö. Wykładał przez 9 lat w Hong Kong University i 5 lat w „World Maritime” Uniwersytetu w Malmö oraz jako wizytujący profesor w wielu innych znanych na całym świecie uniwersytetach. Jest długoletnim międzynarodowym ekspertem i arbitrem okrętowym. W czasie obchodów 85-lecia francuskiego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Polskich, które odbyły się w roku 2003 w Paryżu brytyjskie Stowarzyszenie Techników Polskich wyróżniło kol. inż. Guy Volcy Złotą Honorową Odznaką STP.

Piękna to karta naszego polonika-celebrity świadcząca, że w sprzyjających warunkach światowy sukces można osiągnąć również w warunkach wysokiej konkurencji międzynarodowej, nie zawsze unikając cierniowej drogi charakterystycznej dla pionierów w swoich dziedzinach.

[Wg informacji nadesłanych przez Jana Ptaka z SITPF]