TECHNIKA I NAUKA nr 72

Jan Tarczyński
Stowarzyszenie Techników Polskich w Wielkiej Brytanii

POWSTAŃCZE POJAZDY

Mgr Jan Tarczyński jest historykiem techniki, publicystą (16 książek) oraz dziennikarzem. Od 1978 r. jest współpracownikiem m.in. następujących redakcji: tygodnika „Motor”, od 2002 r. rocznika „Technika i Nauka” (wydawnictwo Stowarzyszenia Techników Polskich w Wielkiej Brytanii), miesięczników „Młody Technik”, „Motocykl”, „Poznaj Swój Kraj”, „Automobilista”, „Tygodnia Polskiego”, kwartalnika „Historia, Nauki i Techniki”, gdzie opublikował ponad 650 artykułów historycznych, głównie z zakresu wojskowej motoryzacji. Od 1994 r. jest współpracownikiem Telewizji Polskiej SA; współautor scenariuszy programów z cyklu „Sensacje XX wieku”, autor filmów dokumentalnych m.in. „Z Orłem w Koronie” (historia legalnych władz RP do roku 1990, „Londyńskie dni Generała Sikorskiego”, „Ku Niepodległej” (próby odtworzenia kadr Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po 1945 roku), „Wszystko co nasze...” (los na Zachodzie pokolenia urodzonego w II RP).

Powstanie Warszawskie l.08 - 2.10.1944 roku, to powszechna bohaterska walka zbrojna konspiracyjnych oddziałów Armii Krajowej i jednostek innych ugrupowań oraz ludności cywilnej przeciwko niemieckiemu okupantowi. Była to jedyna w historii wojen bitwa o stolicę wielomilionowego kraju, w której przeciwnikami były podziemne oddziały wojskowe niespełna 50-tysięcznego Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, nie posiadające broni ciężkiej, i 55-tysięczne (później powiększone) zgrupowanie wojsk hitlerowskich, wyposażone w broń pancerną, artylerię, lotnictwo i specjalny sprzęt saperski.

Powstanie ma obok tematów politycznych i operacyjno - taktycznych także istotny (wówczas bardziej propagandowy niż militarny) aspekt motoryzacyjny – a mianowicie - pojazdy używane w powstańczych oddziałach Armii Krajowej.

Szkic mój ograniczyłem tylko do obszaru Warszawy, pomijając działania oddziałów powstańczych i partyzanckich w rejonach przyległych, jak np. w Puszczy Kampinoskiej, gdzie polski park motorowy dochodził ogólnie do prawie stu pojazdów.

Redakcja T&N: Artykuł zawiera szereg zdjęć archiwalnych z własnego archiwum autora. Zamieszczając to opracowanie starliśmy się przedstawić przykład wkładu ‘technicznego’ polskich techników, mechaników biorących udział w Powstaniu w adaptację i wyposażenie zdobytych i posiadanych pojazdów do walki na terenie Warszawy.