PIASECKI Frank Nicholas

Inżynier, aerodynamik, projektant amerykańskich konstrukcji helikopterowych, filantrop.

Ur. 24 października 1919 r. w Filadelfii, zmarł 11 lutego 2008 r. w Filadelfii.

Studia odbył w Guggenheim School of Aeronautics oraz w New York University, uzyskując w 1940 r. pierwszy tytuł inżyniera aerodynamika.

W 1940 r. założył grupę PV-Engineering Forum w Pensylwanii.

W latach 1946-1955 był prezydentem firmy i dyrektorem naczelnym rady nadzorczej Piasecki Helicopter Company, w tym czasie największego zakładu produkcyjnego na świecie, zatrudniającego około 6000 osób., w tym wielu techników i inżynierów polskiego pochodzenia. W roku 1955 firma reorganizuje się i prowadzi działalność produkcyjną pod nazwą Vertol, następnie przechodzi do Boeing Company, gdzie jako oddział do dzisiaj produkuje helicoptery militarne. W roku 1955 r. Frank Piasecki zakłada niezależną firmę badawczo-wdrożeniową Piasecki Aircraft Corporation, zostaje jej prezydentem, gdzie prowadził nadal prace wdrożeniowe w Essington, PA.

W 1943 r. zaprojektował i zbudował w PV-Engineering Forum śmigłowiec PV-2, będącą drugą w historii USA udaną konstrukcję. Prototyp PV-2, obecnie należący do Smithsonian Air and Space Museum w Waszyngtonie, wystawiony jest w American Helicopter Museum w West Chester, w stanie Pensylwania.

W 1945 r. skonstruował odpowiadający wymogom NAVY USA, pierwszy w świecie udany śmigłowiec dwuwirnikowy w układzie poziomym wirników głównych (tandem), znany w kolejnych wersjach jako „latający banan”. Był to początek serii helicopterów typu tandem: HRP-2, HUP-1,2, i 3. Stanowiły one wysoko cenione wyposażenie armii USA, Kanady i Francji. W następnych latach pracował nad takimi nowatorskimi projektami jak:

pierwszy bezpilotowy, czterowirnikowy aparat latający „Sea-Bat”,

aparat pionowego startu „Ring-Wing”.

W 1962 r. oblatany został „Pathfinder” – pierwszy w świecie śmigłowiec typu „compound” z zabudowanym śmigłem pchającym i zmodyfikowanymi skrzydłami. W roku 1986 opracował konstukcje latającą HELI-STAT, która była kombinacją połączenia 4 śmigłowców i sterowca – konstukcja hybrydowa o dużym udźwigu nośnym 60 ton.

Obecnie Piasecki Aircraft Corp. prowadzi prace wdrożeniowe nad zastosowaniem we współczesnych śmigłowcach militarnych nowoczesnej technologii Vector Trust Ducted Propeller, pozwalającej na uzyskanie zwiększonej prędkości lotu poziomego, polepszenie stabliności i wydlużenie zasięgu przelotowego helikoptera.

Konstrukcje helikopterowe opracowane i zbudowane w firmie Piasecki Aircraft Corp., uzyskaly wiele światowych rekordów m.in:

rekord wysokości (1953),

rekord prędkości (1956),

helikopter o największym ciężarze nośnym(1953),

pierwszy transkontynentalny przelot helikoptera z uzupełnieniem paliwa w powietrzu (1956),

W roku 1996 w. firma uczestniczyła w uzyskaniu certyfikatu rządowej agencji FAA dla polskiego śmigłowca W-3 „Sokół”, wprowadzając go na rynek amerykański jako pierwszy helikopter Europy wschodniej.

Frank Piasecki był członkiem wielu stowarzyszeń technicznych i naukowych, m.in:

Helicopter Council of Aerospace Industrial Association,

Committee of Innovation of the National Foundation,

The National Society of Professional Engineers,

American Society for Testing Materials,

Society of Automobile Engineers,

Franklin Institute,

American Institute of Aeronautics and Astronautics (Fellow i Honory Fellow),

American Helicopter Society – współzałożyciel i były prezes

Society of Manufacturing Engineers,.

Należał do następujących organizacji polonijnych:

Fundacji Kościuszkowskiej,

Kongresu Polonii Amerykańskiej,

Polish Institute of Arts and Sciences of America,

Polskiego Uniwersytetu Ludowego,

Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Polskich „Polonia Technica” w Stanach Zjednoczonych.

Był autorem około 140 raportów i opracowań naukowo - badawczych, artykułów oraz referatów, które zastały przedstawione również na technicznych sympozjach i konferencjach w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Francji, Włoszech i w Polsce.

Posiadał wiele wyróżnień i odznaczeń amerykańskich i polskich m.in: National Medal of Technology (nadany przez prezydenta R. Reagana) 1986, Order Zasługi RP (nadany przez prezydenta L. Wałęsę) 1994, Doctor h.c. z Pennsylvania Military College 1953, New York University 1955, Alliance College, Cambridge Springs 1970.

W roku 2002 w uznaniu wybitnego wkładu wniesionego dla rozwoju dziedziny helikopterowej został przyjęty w poczet sławnych postaci w amerykańskiej awiacji,- National Aviation Hall of Fame przy U.S Air Force Museum. Jest to najwyższe wyróżnienie w USA.

Był żonaty z Vivian O’gara Weyerhauser, z którą miał siedmioro dzieci.

Źródła:

APT, materiały biograficzne F. N. Piaseckiego; Polak w świecie. Leksykon Polonii i Polaków za granicą, Warszawa 2001, s. 238-239.

Biuletyn Polonia Technica, Nowy Jork 1999,

Biuletyn Polonia Technica, Nowy Jork 2003,

PIASA’S Annual meeting, June 2009 Janusz Romański “Frank N. Piasecki, His Achievements as Helicopter Designer and Philanthropist”