TECHNIKA I NAUKA nr 73

Legenda, która nie może zaginąć*!
65 LAT STOWARZYSZENIA
TECHNIKÓW POLSKICH
W WIELKIEJ BRYTANII
(1940-2005)

*autorem tego powiedzenia jest
prof. dr hab. inż.
Andrzej Wiszniewski – ówczesny minister
nauki w rządzie premiera Jerzego Buzka

Od redakcji Techniki i Nauki:
Pod takim tytułem można było obejrzeć w TV Polonia, w dniu 17 listopada 2005 r. o godz. 22:15 – program o Stowarzyszeniu Techników Polskich w Wielkiej Brytanii, które obchodziło swoje 65-lecie w dniu 22 października b.r. w POSK-u. Legenda zaczęła się już w listopadzie 1939 roku w Paryżu, gdzie powołano Stowarzyszenie Techników Polskich.

,

Po kapitulacji Francji wielu kolegów przedostało się do Wielkiej Brytanii. W dniu 7 września 1940 r. odbyło się w Ognisku Polskim w Londynie założycielskie Walne Zebranie, na którym powołano do życia Stowarzyszenie Techników Polskich w Wielkiej Brytanii, reprezentujące wszystkich techników na obczyźnie.
Głównym organizatorem tego zebrania był prof. dr inż. S. Płużański, przedwojenny dziekan Wydziału Mechanicznego Politechniki Warszawskiej, który został wybrany pierwszym prezesem STP. W dniu Walnego Zebrania Stowarzyszenie liczyło 220 członków. Jedynym świadkiem i uczestnikiem tego założycielskiego zebrania jest kol. inż. Jerzy Płoszajski (lat 97,†8.12.2008) – niosący przez dziesięciolecia, osobiście, tą legendę polskich techników.
Legendy często mają krótki żywot… Dla potrzymania tej legendy tworzonej od czasu powstania członkowie STP organizowali uroczyste obchody ich kolejnych dziesięcioleci, połączone z częścią wspomnieniową, ale i również z okolicznościowymi sesjami naukowymi, w których udział brali wybitni specjaliści w swoich dziedzinach – jako autorzy wykładów i referatów.
Tym razem, na 65-lecie STP, do Londynu zjechali reprezentanci polskich stowarzyszeń naukowo-technicznych z Austrii, Francji, Litwy, Niemiec, Polski, Szwajcarii oraz USA.

◊

Od roku 2000, w którym odbyły się uroczystości 60-lecia STP oraz III międzynarodowe Sympozjum „Polacy Razem” organizowane przy współpracy z Naczelna Organizacją Techniczną z Warszawy – Stowarzyszenie zanotowało - renesans w swojej działalności. Do Stowarzyszenia przystąpiło ponad 40 przedstawicieli młodszej generacji, którzy poniosą legendę Stowarzyszenia w bieżącym stuleciu. Legendę osiągnięć polskich wynalazców w czasie II wojny światowej, twórców i konstruktorów budowli przestrzennych, mostów, stadionów, eksploratorów złóż surowców naturalnych w krajach na wielu kontynentach, pracowników naukowych dawnego RAST-u, PUC-u i absolwentów brytyjskich uczelni technicznych, których nazwiska znajdują się w polskich i zagranicznych encyklopediach.

Obecnie do Stowarzyszenia mogą przystąpić przedstawiciele nowych wielo-dyscyplinarnych dziedzin nauki i techniki, dzięki zmianom statutowym, wychodzącym poza tradycyjne specjalności inżynierskie: budownictwo, mechanika, elektryka, łączność.

W administrowaniu zasobami Stowarzyszenia wprowadzono technikę komputerową, opracowano stronę internetową (www.stpuk.org), z której można się połączyć z wszystkimi stowarzyszeniami naukowo-technicznymi polskimi w Polsce i za granicą oraz z zawodowymi stowarzyszeniami brytyjskimi.

Można dotrzeć do bogatych zbiorów polskich publikacji techniczno-naukowych. Można zapoznać się z publikacjami: „Techniką i Nauką”, wydawaną od 1948 roku (w formie książkowej jak również na płycie CD). Od kilku lat STP wspólnie z PUNO (Polski Uniwersytet na Obczyźnie z siedzibą w POSK-u) organizując otwarte czwartki inżynierskie nazywane „4you”, w każdy ostatni czwartek miesiąca, w czasie, którego znani specjaliści z dziedziny nauki i techniki (ale nie tylko) prezentują najnowsze wiadomości ze swoich dziedzin, w sposób zrozumiały dla słuchaczy o nie koniecznie przygotowaniu inżynierskim.

Uroczystości:

„Świętowanie 65-lecia STP było bardzo uroczyste (patronem był prezydent p. Ryszard Kaczorowski), było miło i prawie rodzinnie, a szczególnie …wielce pożyteczne” – jak napisali po powrocie do Wiednia nasi goście z Austrii. Były krótkie przemówienia okolicznościowe i przedstawianie się naszych gości z bratnich stowarzyszeń z zagranicy, co pozwalało pokazać potencjał wiedzy polskiej społeczności w krajach ich zamieszkania – możliwy do wykorzystania dla Polski (nadmieniamy, ze okresie przeszłym największe osiągnięcia naukowe i techniczne Polaków miały miejsce poza Polską).

Stąd obecność prezesa i sekretarza generalnego NOT (150 tys. polskiej organizacji technicznej). W nowych warunkach UE Polacy poza krajem mogą pomagać swoim kolegom m.in. w lobbingu w Brukseli oraz w swoich krajach zamieszkania, co już zaczęli robić w ramach utworzonej w ub. roku w Londynie Europejskiej Federacji Polonijnych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych.

◊

Był również obecny prezes Rady Polskich Inżynierów Ameryki Północnej, który zaproponował utworzenie światowej federacji polskich inżynierów. STP nadało tytuły Członka Honorowego kilku osobistościom; m. in. p. prezydentowi Ryszardowi Kaczorowskiemu, mgr. inż. Januszowi Zastockiemu z „Polonia-Technica” z USA, mgr. inż. Kazimierzowi Mochlińskiemu oraz inż. Ryszardowi Gabrielczykowi z Londynu. Złote odznaki NOT otrzymali: prezes STP dr inż. Andrzej Fórmaniak, prof. dr inż. Mirosław Wyszyński i inż. Zbigniew Wilimowski - obaj z STP. Bratnie Stowarzyszenia z Austrii i Francji przywiozły okolicznościowe dyplomy dla kolegów z Londynu. Po uroczystym, nieco przydługim obiedzie w „Łowiczance” (goście nie narzekali, gdyż rozmowom nie było końca), odbyła się Sesja Naukowa, w czasie, której prof. dr. Inż. Stefan Stańczyk, dziekan z Oxford Brooks University – przedstawił projekt „E-University” (modułowy system), tj. nowej formy nauczania z wykorzystaniem Internetu do połączenia studentów w ich miejscach pobytu z centrum wykładowym oraz sposób zaliczania kolejnych modułów. Mgr inz. Kazimierz Wawrzyniak – reprezentujący Polskę we władzach europejskiej organizacji inżynierskiej FEANI nadającej tytuł europejskiego inżyniera (EurEng) – omówił najnowszą dyrektywę UE w przedmiocie ujednolicenia tytułów zawodowych i sposobu akredytacji uczelni w krajach członkowskich UE, wg ustaleń konferencji w Bolonii. Prof. dr hab. Antoni Stach z Niemiec – przedstawiło możliwości ubiegania się o środki z funduszy Unii Europejskiej na projekty regionalne.

◊

Wieczorem – przybyli goście oglądali i uczestniczyli (wspólne śpiewanie) w spektaklu słowno-muzycznym w wykonaniu aktora Teatru Polskiego w Warszawie Janusza Zakrzeńskiego, Dominiki i Magdaleny Zachman przy akompaniamencie Janusza Senta. Artyści przyjechali na zaproszenie Jurka Jarosza. Po koncercie Jubilaci wręczyli Januszowi Zakrzeńskiemu – dyplom „Honorowego Inżyniera” (Dusz) za mistrzowskie niemal „z inżynierska precyzją” odtwarzanie charakteru postaci Twórcy Polski Niepodległej - Marszałka Piłsudskiego. „Dla nas, inżynierów i techników polskich w Wielkiej Brytanii, dokonania Marszałka były zawsze wzorem naszych działań na obczyźnie” – jak uzasadnili nadanie takiego, jedynego w swoim rodzaju tytułu.

◊

W dniu następnym odbyło się I Światowe Forum Polskich Federacji Naukowo-Technicznych w POSK-u, w czasie którego dyskutowano możliwości dalszej integracji polskich organizacji inżynierskich, formy działania i najbliższe zadania jak np. V sympozjum ‘Polacy Razem’, które odbędzie się w Wiedniu w roku przyszłym. A więc było pracowicie i pożytecznie!

Ryszard Chmielowiec